พระหูยาน

พระหูยาน ลพบุรี กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ลพบุรี

พระเครื่องกรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จังหวัดลพบุรี นั้นมีอยู่ด้วยกันมากมายหลายพิมพ์ทรง ส่วนมากจะเป็นพระเครื่องประเภทเนื้อชินเงินเป็นพื้น และที่ได้รับความนิยมในแวดวงนักนิยมสะสมพระเครื่องก็มีอยู่มาก แต่ที่เป็นที่เชิดหน้าชูตายกย่องให้เป็นหนึ่งในห้าของเบญจภาคีพระยอดขุนพลคือ "พระหูยาน"

"พระหูยาน" มีการขุดพบตั้งแต่สมัยอยุธยา แบ่งเป็นกรุเก่าและกรุใหม่ "พระหูยาน กรุเก่า" ผิวจะดำเหมือนสนิมตีนกา ไม่ปรากฏผิวแคลเซี่ยมเกาะแน่ มีเพียงดินขี้กรุ หรือ ที่เรียกว่า นวลกรุ จับบนผิวเท่านั้น จุดสังเกตที่สำคัญคือรอยระเบิดที่เกิดจากปฏิกิริยาของเนื้อชินเงินที่เสื่อมสลายและบวมปริแตกให้เห็นเนื้อใน ส่วน "พระหูยาน กรุใหม่" เพิ่งจะมีการขุดพบเมื่อประมาณ พ.ศ. 2508 ผิวจะขาวเป็นสีปรอททั้งด้านหน้าและด้านหลัง ดูเหมือนพระที่สร้างใหม่ แต่มีนวลดินและสนิมของพระบูชาซึ่งบรรจุรวมอยู่ในกรุเดียวกัน เป็นคราบสีเขียวๆเท่านั้น

"พระหูยาน" มีทั้งหมด 3 พิมพ์ คือ พิมพ์ใหญ่ พิมพ์กลาง และพิมพ์เล็ก โดยแบ่งตามขนาดลดลั่นกันมา และยังศิลปะแยกได้ 2 ศิลปะ คือ พิมพ์หน้ายักษ์และพิมพ์หน้ามงคล โดยศิลปะทั้งสองนี้มีตำหนิแม่พิมพ์เหมือนกันเกือบทุกจุด ต่างกันเพียงใบหน้า ที่พิมพ์หน้ายักษ์ศิลปะบนใบหน้าจะดูค่อนข้างเหลี่ยม รายละเอียด คิ้ว ตา และปากจะลึกกว่า โดยเฉพาะที่ปากจะแบะกว้างกว่าเล็กน้อย สำหรับศิลปะหน้ามงคล เค้าใบหน้าจะมนกว่าและปากจะแคบกว่า ส่วนด้านหลังเป็นแอ่งปรากฏลายผ้าหยาบๆตาสี่เหลี่ยม แต่บางองค์ก็ลบเลือนไป หรือถ้าจะแยกให้ง่ายขึ้นทั้ง 3 พิมพ์จะมีดังนี้ 1.พิมพ์ใหญ่ หรือ พิมพ์หน้ายักษ์ 2. พิมพ์กลาง หรือ พิมพ์หน้ามงคล 3. พิมพ์เล็ก
 

จากหนังสือเบญจมหามงคล ของ สมาคมผู้นิยมพระเครื่องพระบูชาไทย